maandag 20 december 2010

View-master, James Bond en Röyksopp

Hoewel de straat Utsikten even verderop ligt, biedt ook ons huis een prachtig zicht op Tromsøysundet (het water) en de wijken Kroken en Tromsdalen aan de overkant, hemelsbreed zo'n 2,5 kilometer van ons af. Op heldere dagen heeft het wel iets weg van een skivakantie: witte bergen met huizen die in slingers daartegenop klimmen en oranje zwaailichten die hier niet bovenop pistenbullies zitten, maar op sneeuwschuivers die tijdens hun gang een verse laag fijn grind over de weg uitstrooien. Wanneer het donker wordt, kleurt de overkant van de baai zich als de Arctische variant van een stad als Locarno.

Toen ik vanochtend naar buiten keek, viel me nog iets anders op: wat ik zag klopte niet. Omdat de zon tijdens de mørketid niet opkomt, is de schemering (van 9-14 uur) het hoogst haalbare zonlicht. Het is dus normaal dat vanachter de bergen een diffuus schijnsel komt. Maar vandaag viel me op dat het licht overal achter de bergen vandaan kwam, niet slechts van de plek waar de zon zich achter de horizon zou moeten bevinden. Het is alsof er achter de bergen, van noord tot zuid, een hele batterij toneellampen staat, waardoor de bergen geen diepte lijken te hebben, van bordkarton lijken te zijn.

In films wordt meestal juist gepoogd om van tweedimensionale objecten toch iets te maken wat lijkt op een natuurlijke omgeving (soms met bedroevend resultaat), maar de natuur doet hier juist haar best van iets ruimtelijks een een stel panelen te maken.

Het deed me denken aan een stuk speelgoed dat ik had in de tijd dat ik voor het eerst een James Bond-film zag: de View-master. Met de fotoschijf van het Lago Maggiore bleef ik nog wekenlang na de vakantie in Italië. Met de ogen op het binoculair zag je (min of meer) in 3D het standbeeld van San Carlo Borromeo of Isola Bella. Als je de achterkant van het apparaat richting een lamp hield was het er zonnig en als je er daarna je hand voor hield, werd het bewolkt.

Sluit ik af met een clipje van Röyksopp, een soort getructe, aaneengesloten serie View-master-foto's. Waar Röyksopp vandaan komt? Tromsø natuurlijk!