Mørketid

Het is weer mørketid. En waar ik in oktober en november moedig verkondigde dat vooral het snelle verlies van zonlicht in die maanden een probleem was, moet ik nu erkennen dat helemaal geen direct zonlicht toch net wat vervelender is dan dagen die korter worden.

In oktober worden de dagen zo snel korter dat activiteiten die de hele zomer heel normaal waren (een rondje fietsen na het eten bijvoorbeeld) ineens gepland moeten worden. Als je de ene week nog om acht uur 's avonds op de fiets zit om even goed te zweten, moet dat de week erna al om zeven uur en de week daarna om zes uur. Niet lang daarna houdt het helemaal op met fietsen, omdat het in het donker simpelweg te gevaarlijk is om rond de noordpunt van het eiland te fietsen. Los van deze praktische bezwaren, is het zonlichtverlies ook geestelijk lastig bij te benen.

Daardoor verwachtte ik dat een stabiele periode van helemaal geen zon wel lekker overzichtelijk zou zijn. Tussen 9 en 14 uur schemert het, and that's it. Net als vorig jaar dacht ik dat we ons snel zouden aanpassen en ons door het donker niet zouden laten verrassen. Niet denken dat als het donker is je al aan het eten moet beginnen. Niet denken dat je nog wel in bed kunt blijven liggen omdat het midden in de nacht lijkt. En van de schaarse uren indirect licht gebruik maken.

Met het zonlicht verweekt het deel van je brein waar "zin" in verstopt is een beetje. Je moet jezelf echt aansporen (lees: elkaar meezeulen) om iets te gaan doen. Hier is dat heel aardig beschreven, hoewel ik het iets minder beklemmend vind dan hoe het daar staat.

Het is belangrijk om vooral zelf veel sfeer en beweging te veroorzaken. Als je kerstsfeer wilt, overdrijf het dan. Als je comfort food wilt eten, haal dan de vetste hamburger van Grom die er is. Als je uit eten gaat, doe dat dan uitbundig (zoals dinsdag, bij Fiskekompaniet). En zo doen we dat dus ook. Maandagmiddag hebben we een kerstboom en wat bijbehorende parafernalia aangeschaft. Vijfentwintig kaarsen staan bijna continu in de huiskamer te branden, de kerstboom krijgt elke dag vers water en er hangt zelfs een kerstsok aan de buitendeur. Kennelijk valt uit wanstaltigheid een boel troost te putten. Een conclusie die TROS-leden en André Rieu-fans natuurlijk al decennia geleden hadden getrokken.

Niet alleen wij hebben af en toe last van het donker, ook onze vertrouwde camera heeft het er moeilijk mee. De D80 heeft jarenlang trouw zijn diensten bewezen, maar hij is niet opgewassen tegen de arctische onbarmhartigheid. Vaak werden foto's die in het (semi)donker genomen werden te korrelig naar onze smaak en situaties met hoog contrast waren lastig. Afgunstig keken we naar Hanneke die met haar Canon 60D heldere foto's kon maken met een vrij korte sluitertijd, waar wij net onbevredigende resultaten boekten met een korrelige iso en 30 seconden sluitertijd. We hebben na een boel gesoebat maar een nieuwe camera aangeschaft (Nikon D7000), die wél wat licht in de duisternis kan werpen. 

Met die camera ben ik vanmiddag even een stukje langs de meertjes bij onze wijk gaan lopen. Als je goed oplet is hier altijd wel iets aardigs te zien en de schemering is een lakmoesproef voor een camera waarmee het bijna ingewikkeld is om een foto te maken. Normaal zou ik de witbalans op de camera zo instellen dat de sneeuw ook wit is, zoals we dat gewend zijn. Maar zoals het nu op de foto is terechtgekomen, blauwig met rode tinten, zo zien wij het.

Linksboven: transportelement voor de ijsblokken. Rechtsboven: een momenteel tamelijk
nutteloze reddingsboei. Linksonder: het ijs is veilig. Rechtsonder: onze wijk.

Deze meertjes, Rundvannet en Langvannet hadden in de vorige eeuw een belangrijke functie voor de visserij. Blokken ijs werden uit de waterbekkens gehaald en naar de haven getransporteerd, waar ze gebruikt werden voor het koelen van de dagvangst. Roestende onderdelen van de infrastructuur zijn nu stille getuigen van het arme Noorwegen van voor de olievelden.

Na de meertjes kwam ik terecht op de lysløype. Het heeft nog niet uitbundig gesneeuwd, dus langlaufen is alleen prettig voor diegenen met skateski's. Daar kwam ik nog een setje bomen tegen met pluizige toppen. Geen idee wat het is. Iets verder naar het noorden is een punt met een mooi uitkijkje over de wijk Hamna en Kvaløya. 

Onze camera blijkt in ieder geval goed met het donker om te gaan. Nu wij nog. 21 december is de kortste dag en rond 21 januari komt de zon weer af en toe boven de horizon uit. Tot die tijd vermaken we ons nog wel. We hebben een eindedertijden/verjaardagsfeestje, we proppen ons helemaal vol rond kerst, verwelkomen mijn moeder na kerst, zullen ons oliebollenrecept weer eens moeten opzoeken en tussen deze bedrijven door zijn er vast nog momenten om het noorderlicht vast te leggen.

En wat het noorderlicht betreft: hier een recent timelapse-filmpje om de bezoekers die in de komende maanden langskomen te teasen.