December is in Noorwegen de maand van de kerstfeesten,
ook wel ‘julebord’ genoemd. Als je lid
bent van veel verenigingen kan het zijn dat je wekelijks kunt genieten van zo’n
traditioneel feest. Het is het moment van het jaar waarop de remmen los gaan en
schaamteloos te werk gegaan kan worden. Gedragsregels bestaan niet meer en
eigenlijk is het de bedoeling dat iedereen dronken wordt. “What happens
on julebord, stays on julebord”, is de enige regel die nog geldt…Op de gezondheidsfaculteit is het ieder jaar weer een
groot spektakel, dus daar moest ik natuurlijk even heen.
Het feest begon (afgelopen) vrijdag om 3 uur ’s middags in
de lunchhoek van onze afdeling. Waar sommigen al eerder op de dag hun mond gereinigd hadden met alcoholische versnaperingen, begon het nu dan officieel.
Maar niet voordat de waterdichte bergschoenen verwisseld werden met hoge hakken
(gelukkig geen naaldhakken, want dat loopt wat onhandig over het ijs) en de lompe
warme truien met zwarte pakken voor de heren en lange jurken voor de dames. Blij
als kleinere kinderen haalde iedereen de plastic zakjes met eigen meegenomen
bier door het raam naar binnen (handig zo’n natuurlijke koelkast) en werd er
uitgelaten gelachen en gedronken.
Om half 5 was het tijd om ons te verplaatsen naar de farmaciekantine voor een gratis glas bubbels en Kerstmannen met klarinetten, zodat we om 5 uur klaar waren voor het grote diner.
De hele hal van het helsefak-gebouw stond vol met lange
tafels waar iedereen plaats kon nemen gegroepeerd per instituut. Netjes naast ieder bord stonden twee biertjes van de lokale brouwerij en een borrelglaasje
akevitt (plaatselijke kruidenlikeur). Het traditionele vreetfestijn kon
beginnen! De schaaltjes met gekookte aardappelen, rode kool en koolrabistamppot
werden rondgegeven, gevolgd door een vleesschotel van pinnekjøtt , svineribbe en julepølse. Eigenlijk waren het twee traditionele Kerstmaaltijden door elkaar heen, maar
voor een nieuweling als ik dus ideaal om het eens te proeven. (Conclusie: erg lekker
voor een vleesliefhebber!)
Nog voordat we onze bordjes volledig leeggegeten hadden,
begon het volgende gedeelte van de avond: de speeches! Een voor een kwamen er
belangrijke mensen het podium op om felicitaties en nominaties uit te delen en flauwe
grappen te maken. Her en der werd een sketch gehouden of een performance opgevoerd, maar alles met als belangrijkste doel de skål, ofwel proost. Het publiek reageerde hier dan ook iedere keer dankbaar op door met flinke slokken Mackbier het juiste alcoholpercentage te behalen voor het bijna-hoogtepunt van de avond die nu volgde: HET
LIED! De lach gaat uit, de gezichten gaan op serieus en de songteksten worden
tevoorschijn getoverd. Gezamenlijk worden de keeltjes geopend en het lied
ingezet, waarbij iedere afdeling zijn eigen zelfgemaakt couplet in staande
positie en vol trots zingt! Te hilarisch voor woorden……
Maar net als je denkt dat alle fratsen van de avond wel langsgekomen zijn, komt toch echt het hoogtepunt van de avond! Partners
worden gretig gezocht terwijl iedereen zich twee aan twee bovenaan de trap
opstelt voor de traditionele polonaisewals! Het is hierbij de bedoeling dat men
twee aan twee in stijve gentleman houding achter elkaar aan een patroon loopt, waarbij er zo nu
en dan aangesloten wordt bij andere koppels, zodat er een soort bloempatroon
van bovenaf te zien is. Maar heel belangrijk is het hierbij dat je de
lachspieren even onder controle houdt, want het is overduidelijk een
bloedserieuze zaak! Het patroonlopen is immers het voorspel op de officiële
openingswals! (Het zal jullie dan ook vast niet verbazen dat hier daadwerkelijk
op geoefend wordt voorafgaand aan julebord.)
Maar na deze traditionele verplichtingen kan het feest dan
echt beginnen. De band begint met spelen en iedereen danst erop los. Waar het
eerder tijdens de wals nog even leek alsof de urgentie van de alcohol verdwenen was, werden nu direct
weer het aantal alcoholische consumpties opgeschroefd. Het contrast met de serieuze
kant van de avond is dan ook direct zichtbaar. Noren hebben de gewoonte om door
de te drinken totdat ze er letterlijk bij neervallen. Pas echt ophouden met
drinken doen ze pas als ze in slaap vallen. Dit resulteert dan ook al snel in zeer
gênante situaties waarbij de een om de nek van de ander hangt, terwijl een
derde over de grond kruipt op zoek naar haar verloren schoenen… Om nog maar niet te spreken
van degenen die de versiertrucdoos tevoorschijn toveren met
als doel later nog lichaamssappen uit te wisselen met hun collega’s. Veel samenwerkingen zullen op een avond als deze wel teniet gedaan worden...
Maar zelfs als de lichten weer aangaan en iedereen naar
huis moet, gaat het feestje nog op traditionele wijze door, want de afterparty heeft
zeker zijn wortels in de Noorse cultuur! Terug in de lunchhoek van de eigen
afdeling worden de reserve blikken bier en flessen wijn tevoorschijn getoverd
en wordt er doorgezopen tot in de vroege uurtjes. Na een avond vol van
contrasten en verrassingen, vond ik het hier dan toch wel weer mooi geweest. Geef
mij in ruil voor het traditionele inkakken maar een wandeling onder noorderlicht op weg naar mijn lekkere warme bedje!
En omdat er dit weekend bijzonder veel sneeuw gevallen is
in Tromsø (het vliegveld werd zelfs gesloten), hier nog even een foto van mijn
kinderlijke moment…
